به گزارش نبض بورس، مسعود زارع | با توجه به اهمیت موضوع مالی رفتاری سایت نبض بورس در نظر دارد تا با همکاری ثآراسادات میران محقق و پژوهشگر دانش اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری هر هفته پنجشنبه راس ساعت ۱۱ درباره مالی رفتاری مقاله‌ای را منتشر کند. این دولین مقاله از سلسله مقالات مالی رفتاری است.

نویسنده: ثاراسادات میران | یوجین فاما Eugene Fama نظریه پرداز بازار‌های کارا در مقابل بازار‌های ناکارا در روز دوشنبه هجدهم اکتبر سال ۲۰۰۴ مقاله پر سر و صدایی در روزنامه وال استریت منتشر کرد. او در این مقاله بیان کرده بود که قیمت‌های سهام در بازار می‌تواند تا اندازه ایی غیرعقلایی باشد؛ و‌ای بوستون Ibbostilon در پی اظهار نظری در خصوص این مقاله اذعان کرد که یک تغییر و جابجایی در حال انجام است.

این هشداری بود مبنی بر اینکه بازار‌ها کم‌تر از آنچه عموم متخصصان آن دوره باور داشتند، کارا می‌باشند؛ و این یکی دیگر از ضربه‌هایی بود که بر پیکره اقتصاد کلاسیک وارد آمد.

این مقاله مفروضات اقتصاد کلاسیک که انسان عقلایی در بازار، منطقی را در خود جای داده بود به چالش کشاند.

فرضیه بازار کارا برخاسته از نظریه یوجین فاما در رساله دکترای ایشان در دهه ۱۹۶۰ آغاز گردید و به عنوان مدلی قابل قبول برای حرفه ایی‌های دست اندر کار، پذیرفته شد.

مبنای نظریه فاما این بود که در بازاری که جمع کثیری از معامله گران در آن معامله می کنند اوراق بهادار به نحو مناسبی قیمت گذاری شده و همه اطلاعات موجود در قیمت منعکس گردیده است. به نوعی این نظریه موید این نکته بود که افرادی عقلایی در بازار‌های مالی منطقی به صورت آگاهانه مشغول داد و ستد می‌باشند.

فاما سه شکل از کارایی بازار را معرفی کرد:

شکل ضعیف (Weak Form)

در شکل کارآمدی ضعیف بازار، تمامی قیمت‌ها و داده‌های تاریخی بازار به طور کامل در قیمت جاری منعکس می‌باشند پس، تحلیل تکنیکال که برگرفته از گذشته سهام می‌باشند، در این شکل از بازار فاقد ارزش خواهد بود.

شکل نیمه قوی (Semi Strong Form)

تمامی اطلاعات منتشر شده و در دسترس به طور کامل در نمودار قیمتی نمایان می‌باشد. پس در این صورت تحلیل بنیادی بی ارزش خواهد بود.

شکل قوی (Strong Form)

در این شکل، تمامی اطلاعات همه آنچه که وجود دارد چه در دسترس عموم و چه خارج از دسترس عموم، بر قیمت روز و روند جاری منعکس می‌باشد. در این صورت، اطلاعات محرمانه و رانت وجود نخواهد داشت.

به بیانی دیگر در یک بازار کارا، قیمت هر ورقه سهام، در لحظه، منطبق بر ارزش ذاتی آن سهم می‌باشد.

در نگاه اول و با دیدگاهی سطحی این مدل از بازار بسیار شبیه یک مدینه فاضله برای معامله گران می‌باشد. تصور کنیم که قیمت یک برگه سهام منعکس کننده تاثیر تمامی اطلاعات جاری و مورد انتظار در آینده می‌باشد.
در این صورت اگر بازار کارا باشد، معامله اوراق بهادار در واقع یک بازی شانس و اقبال است تا یک مهارت و تخصص.

کسب بازدهی مطلوب در بازار‌های مالی، ناشی از مهارت و تخصص می‌باشد تا مواردی مانند بازاری کارا.
چرا که این کارایی بازار شامل حال عموم مردم چه متخصص و یا غیر متخصص خواهد بود و عملا تجربه و مهارت متخصصین بی فایده خواهد بود.

در مقاله بعدی به بررسی شواهدی علیه کارایی بازار خواهیم پرداخت.

ادامه دارد ...

ثآراسادات میران
کارشناس بازار سرمایه
محقق و پژوهشگر دانش اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری

آدرس اینستاگرام: https://www.instagram.com/maliraftarii